عقد موقت و اذن پدر

سوالات و مشکلاتی که در این باره در جامعه ی امروزی است

 

سلام عليکم
اگر کسي بخواهد با دختر باکره اي ازدواج موقت بکند البته شرط بگذارند که دخول حاصل نشود و در حال ضرورت باشد يعني اگر اين ازدواج صورت نگيرد احتمال قوي به زنا مي افتند در اين شرايط آيا بدون اذن پدر مي توان وي را عقد کرد؟

بسمه تعالي

با عرض سلام

براي ازدواج باكره در ازدواج موقت و دائم اذن پدر لازم است .

آيت الله حسين نوري همداني

آيا اگر دختر گفت پدر و مادرم راضى هستند مى‏شود به گفته او بدون اذن پدربا او ازدواج كرد؟

الف) كافى نيست مگر آن كه دسترسى به پدر ممكن نباشد و يا از گفته او يقين به اذن پدر حاصل شود. ب ) اين كه بگويد خودم مسؤول هستم كافى نيست ؛ مگر براساس فتواى مرجعى مانند آيت الله بهجت كه در مورد بالغه رشيده اذن پدر را هر چند از نظر تكليفى لازم مى‏دانند ولى آن را شرط صحت عقد نمى‏دانند.

سايت نهاد مقام معظم رهبري

آيا فرقى بين وجود شرط حفظ بكارت يا عدم وجود شرط حفظ بكارت در عقد نكاح موقت با دختر باكره رشيده براى اينكه نياز به استيذان از پدر دختر نباشد، آيا وجود دارد؟
بسمه تعالى؛ ازدواج دختر باكره بنا بر احتياط واجب بايد به اذن پدر يا جد پدرى باشد چه ازدواج به عقد دائم باشد يا به عقد موقت و چه در عقد موقت شرط شود كه نزديكى انجام نگيرد يا چنين شرطى نشود، والله العالم.

آيت الله تبريزي

آيا صيغه كردن دختر باكره بدون اذن ولي جايز است ؟ در چه شرايطي جايز ميباشد ؟

جائز نيست.

ایت الله مکارم شیرازی

---

سلام عليکم
اگر کسي بخواهد با دختر باکره اي ازدواج موقت بکند البته شرط بگذارند که دخول حاصل نشود و در حال ضرورت باشد يعني اگر اين ازدواج صورت نگيرد احتمال قوي به زنا مي افتند در اين شرايط آيا بدون اذن پدر مي توان وي را عقد کرد؟

 

ازدواج برای دختر باکره بدون اذن ولی جایز است ، مگر آنکه دیوانه و یا زیر ۹ سال باشد .

ازدواج موقت دوشیزگان

ازدواج موقت بین دختر و پسر از نظر اسلامی مانند ازدواج دائم است ولی اسلام شناسان و مراجع تقلید از زمان کهن تا به حال درباره اینکه دختر بتواند بدون اذن ولی ازدواج نماید اختلاف نظر داشته اند و بسیاری از آنان به خاطر دوری از هرج و مرج و فساد اذن ولی را شرط عقد می دانسته اند و می دانند .
ولی بسیاری بر این عقیده اند که در اسلام بنابر حکم اولیه اذن ولی در عقد دختر بالغ و رشید شرط نیست چرا که ائمه اطهار (ع) در بسیاری از اخبار رسیده اذن ولی را در ازدواج باکره رشیده شرط نمی دانند و حتی در برخی از روایات ازدواج موقت دختران را بدون اذن ولی و در صورت عدم ازاله بکارت جایز می دانند.

ائمه اطهار (ع)

امام باقر (ع) فرمودند : زنی که مالک نفس خود ( آزاد) باشد و سفیه . مجنون و کودک نباشد . در چنین حالی شوهر کردن او بدون اجازه ولی جائز است.
امام صادق (ع) فرمودند : هر زنی که بخواهد اگر مالک نفس خود باشد ( یعنی کنیز یا دیوانه نباشد ) به ازدواج خودت در آورد و اگر آن زن بخواهد می تواند وکیل بگیرد.
امام صادق (ع) فرمودند : بکر و غیر بکر مساوی است که باید نکاح به اذن آنها باشد و هیچ زنی را نکاح نمی توان کرد مگر به امر و رخصت او .
ابو عبد الله (ع) فرمودند : باکره می تواند بدون اجازه پدرش ازدواج کند.
امام صادق (ع) فرمودند : اگر دختر راضی شود بدون رضایت پدرش ازدواج موقت نماید اشکالی ندارد.
امام صادق (ع) فرمودند :ازدواج موقت با دختر اشکالی ندارد . تا زمانی که دختر از باکره بودن خارج نشود . به خاطر آنکه ممکن است ( باکره نبودن دختر ) برای خانواده دختر یک عیب حساب شود.

محضر مبارک آیت الله العظمی خامنه ای

بعد از سلام دختری هستم که فعلا به دلایلی شرایط ازدواج دائم برای من فراهم نمی شود و تمایل دارم برای رفع احتیاج با پسر یا مردی که به او علاقه دارم برای مدتی ازدواج موقت بکنم به نحوی که این ازدواج هیچ مفسده ای برایم ندارد و باعث حاملگی من نمی شود و ترک آن نیز موجب گناه می شود ولی اطمینان دارم پدرم در صورت اطلاع مخالفت خواهد کرد. در این صورت تکلیف اذن پدر و الزام بر اطلاع او برای من چگونه است.
آیت الله خامنه ای :
باسمه تعالی
ازدواج موقت یا دائم دختر باکره بنابر احتیاط واجب باید با اجازه پدر باشد ولی اگر دختر نیاز به ازدواج دارد و خواستگار هم کفو شرعی و عرفی او می باشد و در حال حاضر خواستگار دیگری که واجد شرایط باشد وجود ندارد اذن پدر ساقط است.
نظر حضرت ایت الله بهجت :
اظهر آن است که اذن پدر یا جد پدری ( در ازدواج دختر باکره ) شرط نیست اگر چه احتیاط مستحب آن است که اذن بگیرد.
نظر حضرت آیت الله مکارم شیرازی :
حضرت آیت الله مکارم شیرازی : دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است، یعنی مصلحت خود را تشخیص می دهد چنانچه باکره باشد احتیاط آن است که با اجازه پدر یا جد پدری ازدواج نماید ولی اگر همسر مناسبی برای دختر پیدا شود و پدر مخالفت کند اجازه او شرط نیست، همچنین اگر به پدر یا جد پدری دسترسی نباشد و دختر هم احتیاج به شوهر کردن داشته باشد یا این که دختر قبلاً شوهر کرده باشد که در این دو صورت نیز اجازه پدر و جد در ازدواج جدید لازم نیست.
نظر آیت الله شیخ محمد صادق الروحانی :
ازدواج برای دوشیزگان بدون اذن ولی جایز است
نظر آیت الله صافی گلپایگانی :
آیت الله گلپایگانی : احتیاط این است که در ازدواج دختر باکره چه موقت چه دائم از پدر اذن حاصل شود لکن اگر دختر بالغه و رشیده بدون اجازه پدر ازدواج نموده صحیح است و در صورتی که زوج کفو باشد چه در دائم چه در منقطع و پدر امتناع نماید اذن او ( پدر ) ساقط است .
فتوای میرزای قمی :
سوال : آیا دختر بی اذن پدر و مادر می تواند شوهر کند یا نه ؟... و اگر بفرمایید که بی رضای والدین عقد صحیح است آیا ( در این صورت ) عاق والدین می شود یا نه ؟
جواب : رضای مادر مطلقا شرط نیست و در لزوم رضای پدر . در دختر بالغه باکره خلاف است و اقوی و اشهر و اظهر عدم اشتراط ( رضای پدر) است و عقد بدون اذن پدر صحیح است . ولکن احوط مراعات رضای اوست . و اما هرگاه پدر غایب باشد یا در موقوف داشتن عقد بر رضای پدر حرج و عسر لازم آید آنجا احتیاط هم ضروری نیست . و در صورت احتیاج دختر به شوهر و متضرر شدن او به ترک شوهر کردن . هرگاه ( دختر با رضایت پدر ) مخالفت بکند معلوم نیست که گناه باشد چه جای آنکه عاق باشد . بلی هرگاه دو نفر خواستگار او باشند و اختیار هریک از آنها ضرری به دختر نمی رسد پس مخالفت ( با نظر پدر ) در این جا دور نیست که معصیت باشد و به هر حال تحصیل رضای پدر و مادر در امور مباحه لازم است مگر اینکه ( رضای آنها ) منشا ضرر و حرج باشد . در اینجا فرقی در مابین باکره و غیر باکره نیست .

نظر عده ای از مراجع و صاحبان فتوی در ازدواج دوشیزگان

دختری که به حد بلوغ رسیده و رشیده است یعنی مصلحت خود را تشخیص می دهد اگر بخواهد شوهر کند چنانچه باکره باشد بنابر احتیاط واجب باید از پدر یا جد پدری خود اجازه بگیرد و اجازه مادر و برادر لازم نیست.
اگر پدر و جد پدری غایب باشند بطوریکه نشود از آنان اذن گرفت و دختر هم احتیاج به شوهر کردن داشته باشدلازم نیست از پدر و جد پدری اجازه بگیرند و همچنین اگر از ازدواج با کسی که با دختر کفو است شرعا و عرفا و نیز اگر دختر باکره نباشد در صورتی که بکارتش بواسطه شوهر کردن از بین رفته باشد اجازه پدر و جد لازم نیست.
در این مساله بسیاری از علما نظر شبیه به هم دارند که اذن ولی را در دوشیزگان بنابر احتیاط واجب لازم می دانند مانند : حضرات آیات عظام شیخ محمد علی الاراکی – سید محمد روحانی – سید علی سیستانی – سید خوئی –شیخ فاضل لنکرانی .
محضر آیت الله العظمی گلپایگانی :
سوال : زنی که صیغه می شود اگر دختر باکره باشد و در عین حال از ترس دیگری اقدام به این عمل نموده باشد این صیغه صحیح است یا نه ؟
آیت الله گلپایگانی : اگر مکره ( وادار شده ) بوده اثر ندارد مگر آنکه بعد از رفع اکراه راضی شود

نتیجه گیری از آرای علما

تمامی علمایی که در ازدواج دختران ( در عقد موقت یا عقد دائم ) اذن ولی را بنابر احتیاط واجب شرط دانستند در واقع حکم قطعی بر باطل بودن (( عقد بدون اذن ولی )) را ندادند یعنی به علم کافی در این مساله نرسیده اند . لذا احتیاط واجب کردند و به تمام کسانی که از آن مراجع عالی قدر تقلید می کنند اجازه داده شده تا با رعایت میزان برتری علمی مرجعی که در آن مساله فتوا و نظر دارد تقلید نمایند .

نتیجه کلی

علمایی که در این مساله به احتیاط واجب حکم کردند اگر کسانی از این علما تقلید می کنند در مورد ازدواج دوشیزگانی که به حد رشد و بلوغ رسیده اند می توانند به فتوای مراجع عالی قدر : آیت الله بهجت ، آیت الله مکارم شیرازی ، آیت الله روحانی و ... رجوع نمایند . در این صورت ازدواج آنها چه دائم باشد و چه موقت دقیقا با ظابطه شرعی بوده و هیچ ایرادی ندارد.

 

سوال : آيا دختران باکره ي بالغه ي رشیده ، برای ازدواج موقت و دائم ، لازم است از اولياء عقد (پدر ، پدر پدر) اجازه بگیرند ؟

چند نکته :
1- رشیده : قادر بر تشخیص مصلحت خود
2- اگر از راه نامشروع بکارت از بین رفته باشد ، مساله اي اختلافی است. برخی میگویند باز هم حکم باکره دارد و بعضی غیر این را میگویند که فرد باید به مراجعش مراجعه کند
3- «اذن» ، یعنی اجازه زبانی ، که با «رضایت» فرق دارد ، لذا اینکه دختری تنها بداند که پدرش قلبا راضی است ، به این معنا نیست که پدرش «  اذن » و اجازه داده است.
4- اولیاء عقد ، از دید فقهی فقط پدر و پدر پدر هستند و در صورت فوت (یا بنا به نظر برخی در دسترس نبودن آنها) دیگران (مثل مادر و برادر و عمو و …) هیچ حقی اجازه دادن یا ندادن ندارند.

در جواب اين مساله به ظاهر ، پنج نظر در کتب فارسی هست :

1- لازم است.

آقايان : سيستاني ، شبيري زنجاني ، خميني ، نوري همداني

2- بنا براحتياط ، لازم است.

آقايان : مکارم شيرازي ، اراکي ، خوئي ، گلپايگاني ، فاضل لنکراني ، صافي ، وحيد خراساني ، خامنه اي ، تبريزي

(نوع احتیاط در همین مطلب مفصلا توضیح داده خواهد شد)

3- تکليفاً لازم است، يعني اگر بدون اذن پدر عقد خوانده شود عقد صحيح است، ولي فردي که بايد اجازه مي‌گرفت و نگرفته ، معصيت کار است.

آقاي بهجت

4- اذن پدر لازم نيست.

آقايان : روحاني ، گرامي ، حسيني شاهرودي ، غروي علياري ، جناتي

5- درعقد دائم اذن لازم نيست، ولي در عقد موقت لازم است.

آقاي صانعي